انتخاب حضرت آيت ا... خامنه‌اي به رهبري نظام اسلامي 14 خرداد 1368

رهبري انقلاب اسلامي پس از استقرار حاكميت الهي و تثبيت نظام جمهوري اسلامي، در رأس اين نظام يعني بالاترين مقام آن كه همانا مقام ولايت امر و امامت امت باشد، قرار گرفت. براساس اصل پنجم قانون اساسي در زمان غيبت حضرت ولي عصر(عج) در جمهوري اسلامي ايران ولايت امر و امامت امت بر عهده فقيه عادل و باتقوي، آگاه به زمان، شجاع، مدير و مدبّر است كه طبق اصل 107 عهده‌دار آن مي‌شود.

براساس اصل يكصد و هفتم، پس از مرجع عاليقدر تقليد و رهبر كبير انقلاب جهاني اسلام و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت آيت ا...العظمي امام خميني كه از طرف اكثريت قاطع مردم به مرجعيت و رهبري شناخته و پذيرفته شدند، تعيين رهبر به عهده خبرگان منتخب مردم است. خبرگان رهبري درباره همه فقهاي واجد شرايط مذكور در اصل پنجم و يكصد و نهم[40] بررسي و مشورت مي‌كنند، هرگاه يكي از آنان را اعلم به احكام و موضوعات فقهي يا مسائل سياسي واجتماعي يا داراي مقبوليت عامه يا واجد برجستگي خاص در يكي از صفات مذكور در اصل يكصد و نهم تشخيص دهند او رابه رهبري انتخاب مي‌كنند و در غير اين صورت يكي از آنان را به عنوان رهبر انتخاب و معرفي مي‌نمايند. رهبر منتخب خبرگان ولايت امر و همه مسؤوليتهاي ناشي از آن بر عهده خواهد داشت. رهبر در برابر قوانين باساير افراد كشور مساوي است.براساس همين اصل پس ازارتحال امام(ره) مجلس خبرگان در روز 14 خرداد 1368 طي اجلاس ويژه‌اي حضرت آيت ا... خامنه‌اي را به عنوان رهبر انقلاب اسلامي و جانشين امام امت برگزيد.

وظائف و اختيارات رهبري

به موجب اصل يكصد ودهم وظايف و اختيارات رهبر به شرح زير است:

1- تعيين سياستهاي كلي نظام جمهوري اسلامي ايران پس ازمشورت بامجمع تشخيص مصلحت نظام.

2- نظارت بر حسن اجراي سياستهاي كلي نظام.

3-فرمان همه‌پرسي.

4- فرماندهي كل نيروهاي مسلح.

5-  اعلان جنگ و صلح و بسيج نيروها.

6- نصب وعزل وقبول استعفاي

الف) فقهاي شوراي نگهبان.

ب) عاليترين مقام قوه قضائيه.

ج) رئيس سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران. د) رئيس ستاد مشترك.

هـ) فرمانده كل سپاه پاسداران انقلاب اسلامي.

و) فرماندهان عالي نيروهاي نظامي و انتظامي.

       7- حل اختلاف و تنظيم روابط قواي سه‌گانه.

  8- حل معضلات نظام كه از طريق عادي قابل حل نيست، از طريق مجمع تشخيص مصلحت نظام.

  9- امضاء حكم رياست جمهوري پس از انتخاب مردم، صلاحيت داوطلبان رياست جمهوري از جهت دارا بودن شرايطي كه در اين قانون مي‌آيد بايد قبل از انتخابات به تأييد شوراي نگهبان و در دوره اول به تأييد رهبر برسد.

  10- عزل رئيس جمهور با درنظر گرفتن مصالح كشور پس از حكم ديوان عالي كشور به تخلف وي از وظايف قانوني، يا رأي مجلس شوراي اسلامي به عدم كفايت وي براساس اصل هشتاد و نهم.

   11- عفو يا تخفيف مجازات محكومين در حدود موازين اسلامي پس از پيشنهاد رئيس قوه قضائيه.

رهبر مي‌تواند بعضي ازوظايف و اختيارات خودرا به شخص ديگري تفويض كند.

 

زندگينامه حضرت آيت ا... خامنه‌اي

آيت ا... سيد علي خامنه‌اي درسال 1318 هـ.ش در يك خانواده روحاني، در شهر مشهد چشم به جهان گشود. وي دوران طفوليت و نوجواني خود را در همين شهر گذراند و درسن 18 سالگي براي ادامه تحصيل به نجف مشرف شد و پس از يكسال به قم عزيمت و در محضر آيات عظام بروجردي، حائري و امام(ره)  حضور يافته و تا سال 1342، در حوزه علميه قم به كسب معارف اسلامي پرداختند و پس از آن تحصيلات خود را تا سال 1347، در حوزه علميه مشهد ادامه دادند. ايشان در سال 1341، به خيل همراهان نهضت اسلامي پيوستند و يك سال بعد در حالي كه حامل پيام امام(ره) در مورد عاشوراي سال 42 به مرحوم آيت‌ا... ميلاني بودند در بيرجند توسط مأموران حكومتي دستگير و پس از آزادي از زندان به قم بازگشتند و سپس درمأموريت ديگري هنگام مسافرت به زاهدان مجدداً دستگير و درزندان قزل قلعه زنداني گرديدند.

در فاصله سال 43 تا 57 حدود سه سال از عمر خود را در زندانهاي رژيم شاه به سر بردند و يك سال نيز به ايرانشهر تبعيد شدند. در سال 1343 به همراه گروهي از مدرسين حوزه، يك سازمان مكتبي سياسي مخفي را پايه‌ريزي نمودند كه پس ازكشف اين تشكيلات متواري و سپس دستگير و زنداني شدند. رهبر معظم انقلاب اسلامي در سال 1350 كلاسهاي مخفي تدريس معارف اسلامي داشتند و در اين زمان به دليل پيدايش جو مبارزات مسلحانه، شديداً مورد پيگيري عمال رژيم قرار گرفتند و در سال 1353 مجدداً دستگير و در شكنجه‌گاه مشترك ضد خرابكاري زنداني گرديدند و يك سال بعد، پس از آزادي از زندان، كلاسهاي تفسير قرآن و حديث تشكيل دادند.ايشان پس از بازگشت از تبعيدگاه ايرانشهر به مشهد، در سال 1357، به  همراه چند تن از دوستانش رهبري مبارزات مردم خراسان را به عهده گرفتند. در همان سال به اتفاق شهيد بهشتي و شهيد باهنر و به ياري آيت ا... هاشمي رفسنجاني، آيت ا...موسوي اردبيلي و ديگر همرزمان خويش، طرح اوليه حزب «جمهوري اسلامي» را پي‌ريزي نمودند.

دراواخر سال 1357، از طرف امام امت به عضويت شوراي انقلاب منصوب شدند و در 27 مرداد 1358، مسؤوليت معاونت وزارت دفاع در امورانقلاب را پذيرفتند و در تاريخ 10 آذر همان سال از سوي امام(ره) به سمت فرماندهي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي منصوب و در پانزدهم همان ماه به عنوان نماينده شوراي انقلاب اسلامي در وزارت دفاع انتخاب گرديدند.ايشان از سوي امام خميني به سمت «امامت جمعه تهران» منصوب شدند و در ارديبهشت 1359، از سوي امام امت به سمت مشاور رهبر در شوراي عالي دفاع منصوب شدند. در اواخر سال 1359، به مناطق جنگي جنوب كشور عزيمت كردند و در رأس هيأتهاي بلند پايه‌اي به كشورهاي چين وهند رفتند.درخرداد 1360، در مراسم نماز جمعه تهران مواردي ازتخلفات و كارشكني‌هاي بني‌صدر را براي امت برملا نمودند و يك ماه پس از آن، به هنگام سخنراني درمسجد ابوذر تهران توسط منافقين، ترور و مجروح شدند كه به مدت 42 روز تحت معالجه و درمان قرار گرفتند كه پس ازمرخصي از بيمارستان هنور از ناحيه دست راست از نظر حركتي دچار مشكل بوده و معظم‌له به عنوان افتخار و پشتوانه جانبازان انقلاب اسلامي، در خيل جانبازان قرار گرفتند.در انتخابات رياست جمهوري مهرماه 1360 و مرداد ماه سال 1364،‌ دو دوره متوالي با اكثريت مطلق آراء به مقام رياست جمهوري اسلامي برگزيده شدند.

 


[1] انقلاب اسلامي و ريشه‌هاي آن، عباسعلي عميد زنجاني، ص 46.

[2] توبه (9) آيه 33: «او خداوندي است كه رسولش را با هدايت و دين حق بر بشر فرستاد تا بر همه مكاتب و فرقه‌ها غالب آيد و لو مشكران را خوش نيايد.»

[3] هيئت محققان و نويسندگان انجمن تحقيقاتي خدمات ارتشي وزارت دفاع ملي ارتش / در كتابي با عنوان نيروهاي ارتش در كشورهاي خاور نزديك و شمال آفريقا، چاپ 1995، ص 282 و 283. ماهنامة اسلام و غرب، شماره بهمن و اسفند 78، (مقاله امام خميني و احياي تفكر ديني از نگاه خاورشناسان).

[4] پرفسور كارستن كوپله (Professor Carsten Copler) يكي از برجسته‌ترين خاورشناسان و ايران‌شناسان غربي در صفحه 67 كتاب خود به نام (شكل اسلام، 1989). ماهنامة اسلام و غرب / شماره بهمن و اسفند 78 / مقاله امام خميني و احياي تفكر ديني از نگاه خاورشناسان).

[5] گراهام فولر (تئوريسين آمريكايي)، قبله عالم، ژئوپولتيك ايران، ترجمة عباس مخبر، ص 111.

[6] فتحي شقاقي (رهبر فقيد جنبش جهاد اسلامي فلسطين)، انتفاضه و طرح اسلامي معاصر، ص 87.

[7] دكتر ماروين زونيس، استاد دانشگاه شيكاگو آمريكا و كارشناس مسائل ايران، در مصاحبه با روزنامه رسالت، 17/11/79.

[8] شيخ عبدالعزيز عوده (از رهبران انتفاضه فلسطين).

[9] پيتر.ال. برگر،جامع‌شناس معروف آمريكايي، افول سكولاريزم، ترجمة افشار اميري، ص 23.

[10] روزنامة كيهان، 4/5/76.

[11] روزنامه يني شفق ،چاپ تركيه، ماهنامه غرب در آئينه فرهنگ، بهمن 80 ش 16

[12] جيمي شيما/ سخنگوي پيشين و رئيس دفتر مطبوعاتي ناتو، طي سخنراني دراجلاس نقش رسانه‌هاي و سياست خارجي كشورها در برلين خبرگزاري جمهوري اسلامي، ‌روزنامه كيهان، 8/12/81.

[13] روزنامه زمان، چاپ تركيه، 12/5/81، به نقل از ماهنامه غرب در آئينه فرهنگ،شهريور 81

[14] شماره: 22/اكتبر /2001 (مقاله افزايش اسلام گرايي در جامعه آمريكا پس از بحران يازده سپتامبر) ماهنامه غرب در آئينه فرهنگ/ دي ماه 80.

[15] مركز (New Research for Pcople and the Press)

[16] روزنامه يني شفق 21/9/80، چاپ تركيه ماهنامه غرب در آئينه فرهنگ، بهمن 80 ش 16

[17] Mohammad Legenhausen (داراي دكتراي فلسفه از دانشگاه رايس در تگزاس آمريكا)

[18]  سخنراني در سلسله نشست‌هاي كانون گفتمان ديني، مدرسه فيضيه قم، 27/1/81

[19] روزنامه آل موندو، چاپ اسپانيا، به نقل از هروه لگرانداز، از رهبران مسيحي فرانسه،ابرار، 28/8/70

[20] احمد هوبر، روزنامه‌نگار و انديشمند تازه مسلمان سوئدي،‌در مصاحبه با كيهان هوايي، 1/1/75

[21] سمينار مذكور در تاريخ 3/4/79 برگزار گرديد. (ماهنامه رايزني جمهوري اسلامي ايران در آلمان مورخه 5/5/79)

[22] روزنامه اخبار، 16/4/76.

[23] الكسي مالاشنكو، محقق علوم اسلامي بنياد كارانگي، (شعبه روسيه)، روزنامه كيهان، 4/5/76.

[24] پرفسور محمد حسين هدي: ماهنامه اسلام و غرب، دفتر تحقيقات اسلامي وزارت امور خارجه، ش 28، آذر 78.

[25] به نقل از كشيش‌ هاوريس بورمانس مسؤول مطالعات غرب و اسلام واتيكان، روزنامه جمهوري اسلامي، 19/12/72.

[26] روزنامه يني شفق 21/9/80، ماهنامه غرب در آئينه فرهنگ، بهمن 80 ش 16

[27] رونامه كيهان، 30/9/71 خبرگزاري ايتاليا.

[28] دكتر مرادهوفمن، الاسلام كبديل، ترجمه د.غريب محمد غريب،‌ص 249.

[29] حسن السعيد، اسلام وغرب، ترجمه شاكر كسرائي، ص 97 و 98

[30] روزنامه رسالت، 5/7/72

[31] روزنامه كيهان، 10/6/72

[32] سخنراني در دومين روز كنگره بين‌المللي امام خميني و احياءتفكر دين روزنامة جمهوري اسلامي. خرداد 77.

[33] روزنامه كيهان 22/3/75

[34] روزنامه يني شفق 21/9/80 چاپ تركيه، ماهنامه غرب در آئينه فرهنگ، بهمن 80، ش 16.

[35] حسن السعيد، همان، ص 95.

[36] روزنامه جموري اسلامي 9/6/72

[37] روزنامه اطلاعات 9/7/73

[38] روزنامه جمهوري اسالمي، 15/10/72

[39] 5. حسن السعيد، اسلام و غرب، ترجمه شاكر كسرائي، ص 95 و 96.

[40] اصل يكصد و نهم، شرايط و صفات رهبر را چنين تعيين كرده است:

1)    صلاحيت علمي لازم براي افتاءدر ابواب مختلف فقه.

2)    عدالت و تقواي لازم براي رهبري امت اسلام

3) بينش صحيح سياسي و اجتماعي، تدبير، شجاعت، مديريت و قدرت كافي براي رهبري در صورت تعدد واجدين شرايط فوق، شخصي كه داراي بينش فقهي و سياسي قوي‌تر باشد مقدم است.